Chiến sự Ukraine 3/10: Ukraine khó trụ lâu trong vòng vây khổng lồ Kharkov

Nga đổi chiến thuật không kích, Ukraine khẩn cấp ứng phó

Theo kênh AMK Mapping, sau các đợt tấn công liên tiếp bằng UAV phản lực Geran-5 của Nga nhắm vào các cây cầu ở Kiev, giao thông trên cả cầu Nam và cầu Patona đã bị phong tỏa hai chiều.

Ngoài ra, giao thông trên cầu Metro theo hướng về phía tây Kiev cũng bị tạm dừng. Ba cây cầu còn lại vẫn mở cửa và các phương tiện đang được điều hướng sang những tuyến đường này.

Trang tin Rybar cho biết, chính quyền Ukraine đang triển khai kế hoạch chuyển người dân Kiev sang sử dụng các tuyến phà sau khi quân đội Nga (RFAF) thực hiện đợt tấn công mới vào cầu phía Nam (cầu Yuzhny) và việc đóng cửa một phần những tuyến đường qua sông khác.

Các đợt tấn công của Nga cũng nhắm vào một trung tâm dữ liệu và trạm biến áp Kyivska 750kV – nơi cung cấp điện cho thủ đô Ukraine, cũng như hạ tầng cảng biển gần Izmail và Bilyary tại khu vực ven Biển Đen.

Nga dường như đã dỡ bỏ một số hạn chế đối với chiến dịch không kích, và Kiev cảm nhận rõ điều đó – 3 cây cầu bị đóng cửa vào sáng 2/10, thành phố 3 triệu dân tê liệt vì tắc nghẽn giao thông. Người dân đi bộ trên lòng đường vắng vẻ trong khi các khẩu đội phòng không túc trực canh gác ngay trên cầu, kênh Military Summary đưa tin.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hứa sẽ có tên lửa đánh chặn vào cuối tháng 10, nhưng trong 30 ngày tới đây sẽ vô cùng căng thẳng khi Nga gia tăng không kích.

Trong 24 giờ qua, quân đội Ukraine (AFU) lại tiếp tục sử dụng UAV đánh phá khu vực biên giới, bán đảo Crimea và các vùng lãnh thổ do Moscow kiểm soát thuộc Donetsk và Lugansk. Tình trạng mất điện vẫn tiếp diễn trên diện rộng tại Novorossiya. UAV Ukraine cũng tập kích hạ tầng dầu khí tại các vùng Samara và Volgograd. Theo quân đội Nga, 646 UAV Ukraine đã bị bắn hạ.

Ông Zelensky: Ukraine đặt mục tiêu sản xuất tới 400 UAV đánh chặn

Ukraine sẽ có khả năng sản xuất tới 400 UAV đánh chặn vào cuối tháng 10 để đối phó với việc Nga ngày càng triển khai nhiều UAV tấn công sử dụng động cơ phản lực, Tổng thống Volodymyr Zelensky chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times, công bố hôm 2/10.

Khi Nga đẩy mạnh sản xuất các loại UAV phản lực – cụ thể là Geran-4 và Geran-5 – Ukraine đang gặp khó khăn trong việc bắn hạ chúng giữa các đợt tấn công kéo dài hàng giờ đồng hồ.

Ông Zelensky cho biết Nga đã triển khai khoảng 500 UAV tấn công Ukraine trong ngày qua, khoảng một nửa trong số đó là loại phản lực, vốn khó đánh chặn hơn nhiều.

Trong bài phát biểu tối 28/9, ông Zelensky cho biết Ukraine hiện chỉ bắn hạ được 57% số UAV phản lực thuộc dòng Shahed (Geran), ông mô tả con số này là “thấp hơn nhiều so với mức cần thiết”.

Theo ông Zelensky, Ukraine đang thử nghiệm 5 mẫu UAV đánh chặn tốc độ cao được thiết kế để đối phó với các loại vũ khí của Nga. Một trong số các mẫu này dự kiến ​​sẽ đạt sản lượng khoảng 400 chiếc vào cuối tháng 10, trong khi 4 mẫu còn lại vẫn trong giai đoạn thử nghiệm.

Quá trình phát triển các loại phương tiện đánh chặn này đang bị chậm lại do thiếu động cơ. Ông Zelensky cho biết Ukraine nhập khẩu phần lớn động cơ cho UAV, trong khi năng lực sản xuất trong nước vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Nga gia tăng sử dụng UAV phản lực trong các đợt tấn công vào Kiev những tháng gần đây. Chiến dịch tấn công này bắt đầu từ tháng trước nhưng đã trở nên dữ dội hơn trong tuần qua.

Ukraine khó trụ lâu trong vòng vây khổng lồ ở Kharkov

Trên thực địa, tại mặt trận Slobozhanske, các đơn vị Moscow đã giải tỏa Vysokaya Yaruga. Giao tranh đang chuyển hướng sang ngôi làng lân cận Alisovka. Việc chiếm được ngôi làng này sẽ cho phép quân đội Nga thiết lập bàn đạp tại các khu rừng xung quanh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn để đẩy lùi các đợt phản công của Ukraine xuất phát từ Bolshiye Prokhody, theo Rybar.

Tuyến đường M-07 bị cắt đứt và Mala Rybytsia đã thất thủ, thế gọng kìm siết chặt Sumy đang bắt đầu. Đồng thời, quân đội Nga giải tỏa thành công Grachevka và Serdobino theo hướng Kharkov. Cụm tác chiến phương Bắc RFAF đang tiếp tục công tác rà soát và làm sạch khu vực, sau khi đánh bật đối phương khỏi 2 khu định cư này.

Trong vòng vây khổng lồ ở Kharkov, lực lượng Kiev đang hứng chịu sức ép nghẹt thở và họ dường như sẽ không còn trụ được lâu hơn nữa. Tình hình đối với quân đội Ukraine ngày một xấu đi khiến 2 thành phố lớn Sumy và Kharkov đã chạm đến ngưỡng phải sơ tán, kênh Military Summary nhận định.

Trước đó, hôm 2/10, trang tin Rybar cho biết, quân đội Nga tiếp tục đẩy mạnh hoạt động quét sạch các đơn vị Kiev ở phía đông Vovchansk, giành quyền kiểm soát Rublene và Nesterne. Tại Olkhovatka, bất chấp các cuộc phản công của Ukraine, lực lượng Moscow đã dọn dẹp những khu vực còn lại của ngôi làng.

Cũng ở Kharkov, AFU đã để mất Vysoka Yaruha, một túi phòng thủ bị RFAF xóa sổ.

Mặt trận phía bắc Ukraine nóng bỏng

Theo trang tin Readovka, quân đội Nga đã hợp nhất các bàn đạp tấn công gần hồ chứa Travyanskoye thành một mặt trận thống nhất ở phía bắc Kharkov.

Sư đoàn xe tăng số 47, thuộc Cụm tác chiến phương Bắc RFAF, đã nối lại các hoạt động tác chiến tích cực ở phía bắc Kharkov. Lực lượng xung kích Nga chiếm được ngôi làng Vysokaya Yaruga, buộc Lữ đoàn bộ binh cơ giới độc lập số 58 AFU phải rút lui về phía Alisovka và các khu rừng lân cận.

Thành công này cho phép quân đội Nga hợp nhất các vị trí đang hoạt động ở cả phía đông và phía tây hồ chứa Travyanskoye thành một mặt trận duy nhất.

Bộ chỉ huy Moscow thực hiện động thái này vì những lý do chiến lược quan trọng. Nằm ở phía đông hồ chứa là tuyến phòng thủ Liptsy của Ukraine – nơi đóng vai trò then chốt trong các trận chiến vào mùa xuân và mùa hè năm 2024, khi RFAF bắt đầu cuộc tấn công vào khu vực phía bắc Kharkov.

Dù phải trả giá đắt bằng xương máu và tổn thất lực lượng nòng cốt của một số đơn vị đặc nhiệm thuộc Tổng cục Tình báo quốc phòng Ukraine (GUR), AFU cuối cùng cũng ổn định được mặt trận và duy trì quyền kiểm soát cụm dân cư tập trung quanh làng Liptsy, nơi đóng vai trò là lá chắn chính bảo vệ thủ phủ khu vực.

Tuy nhiên, hiện nay, khi phạm vi hoạt động của quân đội Nga mở rộng đáng kể – bao trùm một dải rộng lớn khu vực biên giới và vùng đất phía tây hồ chứa Travyanskoye – tình thế đối với lực lượng Kiev đã trở nên đầy nguy cơ.

Tình trạng này bắt nguồn từ việc, sau giai đoạn giao tranh ác liệt ở mặt trận Kharkov ban đầu, Lực lượng Đặc nhiệm Liên hợp Kharkov (trước đây) của quân đội Ukraine đã phải điều động lực lượng và khí tài để chi viện cho cụm tác chiến đang tiến hành cuộc tấn công vào tỉnh Kursk.

Khi giao tranh lan sang tỉnh Sumy, phía Ukraine tiếp tục sử dụng Cụm tác chiến Kharkov này như một nguồn lực dự phòng để điều động đi nơi khác.

Hệ quả là quân đội Ukraine cạn kiệt khả năng phòng thủ tại Vovchansk. Sau đó, như đã thấy, tuyến phòng thủ biên giới cũ ở phía đông bắc tỉnh Kharkov suy yếu nghiêm trọng đến mức họ để mất trung tâm hậu cần Bely Kolodez, dẫn đến việc hình thành “chảo lửa Vovchansk” – vòng vây khổng lồ, đồng thời đe dọa trực tiếp đến khu vực kiên cố Velykyi Burluk.

Tình thế hiện tại buộc quân đội Ukraine phải tập trung vào phòng thủ khu vực này của tỉnh Kharkov. Cũng cần lưu ý rằng quân đội Nga đang bước vào giai đoạn cuối cùng nhằm xóa sổ tuyến phòng thủ chung của AFU vốn che chắn cho Sumy từ phía bắc.

Kết quả là, 2 trọng điểm ưu tiên đã hình thành trong khu vực chịu trách nhiệm của Cụm tác chiến phương Bắc RFAF. Bộ chỉ huy Kiev nhận thức rõ các mối đe dọa này. Tuy nhiên, để ngăn chặn Ukraine dồn toàn lực phòng thủ các trọng điểm đó, quân đội Nga đã triển khai lực lượng án ngữ ngay tại vị trí nằm giữa 2 khu vực.

Tính theo đường chim bay, thành phố Kharkov cách bờ hồ chứa nước Travyanskoye khoảng 20km. Mật độ đội hình chiến đấu và biên chế hiện tại của Tập đoàn quân độc lập của Ukraine ở khu vực này là không đủ, thậm chí có thể nói là yếu kém so với tình hình hồi đầu và giữa mùa hè năm 2024.

Điều này dấy lên những lo ngại chính đáng từ phía Kiev về nguy cơ mất cụm dân cư nông thôn Liptsovskaya – một vị trí then chốt đối với họ – bởi lẽ thời kỳ sở hữu lực lượng dồi dào cùng các đơn vị đặc nhiệm tăng cường đã lùi vào dĩ vãng.

Tình hình đặc biệt nhức nhối vì khu vực mặt trận này có ý nghĩa vô cùng quan trọng và nhạy cảm đối với tân Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Mykhailo Drapatyi: chính ông là người đã vội vã thành lập nhóm tác chiến – chiến thuật Kharkov với vai trò “lực lượng ứng cứu khẩn cấp” nhằm bám trụ tại Vovchansk và Liptsy vào năm 2024.

Vovchansk đã thất thủ, nhưng Liptsy lại là chìa khóa để các đơn vị UAV Nga kiểm soát bầu trời trên phần lớn khu vực Kharkov. Do đó, Tổng tư lệnh Ukraine không thể phớt lờ mối đe dọa ngày càng lớn, và hệ quả là các lực lượng đang tác chiến tại khu vực trọng điểm đối với Cụm tác chiến phương Bắc RFAF sẽ không nhận được sự tăng viện vô cùng cần thiết.

Cụm đô thị Liptsy là nơi mà lực lượng Kiev từng phải trả giá đắt, nhưng họ có thể sẽ còn phải tổn thất nhiều hơn nữa.

Đồng quan điểm với Readovka, trang tin Rybar nhận định, lực lượng Moscow đang gây sức ép lên đối phương trên phạm vi rộng hơn chứ không chỉ giới hạn ở khu vực Vovchansk. Tại hướng Slobozhanske, các đơn vị xung kích cũng đang từng bước mở rộng vùng kiểm soát dọc theo biên giới tỉnh Kharkov.

Gần đây đã xuất hiện thông tin cho biết quân đội Nga đã tiến vào Vysokaya Yaruga. Thông tin này sau đó được xác nhận bởi các hình ảnh ghi lại cảnh binh sĩ thuộc Cụm tác chiến phương Bắc RFAF cắm cờ chiến thắng tại nhiều vị trí trong ngôi làng.

Các đơn vị Moscow đang đẩy mạnh đà tấn công về phía ngôi làng lân cận Alisovka. Việc chiếm được ngôi làng này sẽ giúp họ kiểm soát các dải rừng rộng lớn trong khu vực và đẩy lùi đối phương ra những cánh đồng trống trải trên đường tiếp cận Bolshiye Prokhody.

Tuy nhiên, khả năng xảy ra một cuộc đột phá trực diện vào khu dân cư kể trên là không cao. Lực lượng Kiev trước đó đã thiết lập nhiều tuyến phòng thủ, việc tấn công đánh chiếm các vị trí này chỉ thực sự hợp lý nếu nằm trong khuôn khổ một chiến dịch tấn công quy mô lớn nhằm tiến về phía Kharkov.